Niepełnosprawnymi są osoby, których stan fizyczny, psychiczny lub umysłowy trwale lub okresowo utrudnia, ogranicza bądź uniemożliwia wypełnianie ról społecznych, a w szczególności ogranicza zdolności do wykonywania pracy zawodowej.

 Podstawą uznania osoby, która nie ukończyła 16 roku życia za niepełnosprawną jest ustalenie, że:

  1. ma naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną
  2. przewidywany okres trwania upośledzenia stanu zdrowia przekracza 12 miesięcy
  3. wymaga zapewnienia jej całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu

 Uwaga: Wszystkie wymienione przesłanki muszą wystąpić łącznie.

Niepełnosprawność dziecka orzeka się na czas określony, jednak na okres nie dłuższy niż do ukończenia przez dziecko 16 roku życia. Decyduje ocena możliwości poprawy funkcjonowania dziecka.

O niepełnosprawności orzekają:

  1. Powiatowe/miejskie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności – jako pierwsza instancja
  2. Wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności – jako druga instancja

Powiatowe/miejskie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności wydają orzeczenia o:

  1. niepełnosprawności
  2. stopniu niepełnosprawności
  3. wskazaniach do ulg i uprawnień

Przedmiotowe orzeczenia poza ustaleniem statusu osoby orzeczonej jako osoby niepełnosprawnej, stanowią również podstawę do przyznania różnego rodzaju ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów.

Wymagane dokumenty:

Złożenie pisemnego wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności przez przedstawiciela ustawowego dziecka

  1. Przedłożenie zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia dziecka wystawionego przez lekarza leczącego  (na obowiązującym druku, które jest ważne przez 30 dni od daty wystawienia)
  2. Dołączenie dokumentów medycznych potwierdzających uszkodzenie sprawności organizmu dziecka, tj. kart informacyjnych z pobytów w szpitalu, badania specjalistyczne, np. wynik badania psychologicznego, konsultacje specjalistyczne, wyniki opisowe badań, tj. RTG, EEG, EMG, KT, MR, USG, wyniki badań laboratoryjnych, kartoteki oraz inne posiadane dokumenty mogące mieć wpływ na ustalenie niepełnosprawności dziecka (oryginały i kserokopie w celu uwierzytelnienia)

Do czego służy orzeczenie o niepełnosprawności:

Posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień w pierwszej kolejności określa status osoby nim dysponującej jako osoby niepełnosprawnej w sensie prawnym. Ponadto pozwala korzystać, po spełnieniu określonych warunków, z szeregu form pomocy, do których należą m.in.:

  1. w zakresie rehabilitacji zawodowej i zatrudnienia – możliwość uzyskania odpowiedniego zatrudnienia (w tym w zakładach aktywności zawodowej i zakładach pracy chronionej), możliwość uczestnictwa w szkoleniach (w tym specjalistycznych), korzystania ze ściśle określonych przywilejów pracowniczych (m.in.: prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego, dłuższej przerwy w pracy, krótszego wymiaru czasu pracy), możliwość wsparcia działalności gospodarczej lub rolniczej
  2. w zakresie rehabilitacji społecznej – możliwość uczestniczenia w terapii zajęciowej realizowanej w warsztatach terapii zajęciowej oraz możliwość uczestnictwa w turnusach rehabilitacyjnych
  3. dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęty rehabilitacyjne i ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby
  4. ulgi w podatkach, zniżki w komunikacji, zwolnienie z opłat radiowo-telewizyjnych (abonamentu)
  5. usługi socjalne, opiekuńcze, terapeutyczne i rehabilitacyjne świadczone przez instytucje pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki
  6. uprawnienia do zasiłku pielęgnacyjnego i innych świadczeń rodzinnych (np. dodatków do zasiłku rodzinnego związanych z niepełnosprawnością) oraz do zasiłku stałego z pomocy społecznej.